Martien de Vletter

De kritiese jaren zeventig
Architectuur en stedenbouw in Nederland 1968 - 1982

Vormgeving: Beukers Scholma, paperback, Geïllustreerd (zw/w), 260 pagina's, 17 x 24 cm
Nederlands/ Engelse editie, ISBN 90-5662-383-4 / 978-90-5662-383-8, € 25,00 / UITVERKOCHT

Tentoonstelling: 19 juni - 3 oktober 2004 in het Nederlands Architectuurinstituut, Rotterdam

NAi Uitgevers i.s.m. het Nederlands Architectuurinstituut

Het boek De kritiese jaren zeventig stelt de architectuur, de stedenbouw en de ruimtelijke planning in de periode 1968 - 1982 centraal. Aan de hand van vijf thema's worden bijzondere en specifieke projecten uit de jaren zeventig besproken en uitvoerig gedocumenteerd, waarmee het clichébeeld van dit decennium ter discussie wordt gesteld.

Geen enkele periode in de Nederlandse geschiedenis roept zoveel emotie op als het decennium tussen grofweg 1970 en 1980. Voor de één waren de jaren zeventig hip en trendsettend, voor de ander dogmatisch en star. Ook over de architectuur in de jaren zeventig zijn er uiteenlopende meningen. De architectuur gaat in die tijd op zoek naar nieuwe definities en verschijningsvormen. Hoewel een aantal architectuurstromingen wordt geleid door een sterke maatschappelijke betrokkenheid en een groot vertrouwen in de architectuur als middel om de samenleving vorm te geven, was er aan de andere kant zo'n grote keuze, dat er niet één krachtig alternatief ontstond, maar polarisatie en pluriformiteit. Eén ding is echter zeker. De ontwikkelingen die plaatsvonden, hebben Nederland grondig veranderd.

Projecten en realisaties van onder meer Piet Blom, Theo Bosch, Herman Hertzberger, Jan Verhoeven, Ben Loerakker en Carel Weeber getuigen van een verscheidenheid aan ontwerpopvattingen. Ook de sociaal-maatschappelijke contouren die een groot stempel op de architectuur en stedenbouw drukten, krijgen in het boek veel aandacht. Journalistieke fotografie brengt onderwerpen als 'de nieuwe Nederlanders', inspraak, het verval van de stad, actie en experiment in beeld. Een inleidend essay besteedt ten slotte aandacht aan de context waarbinnen de architectuur en stedenbouw in de jaren zeventig radicaal veranderden.

Het boek straalt ook in de vormgeving de typische sfeer van de jaren zeventig uit. Vormgevers Beukers Scholma opteerden voor het gebruik van twee kleuren (geel en oranje) die de zwart wit fotografie doeltreffend ondersteunen en het boek zijn typische karakter meegeven. Bovendien zorgt de afwisseling van glanzend papier voor architectuurprojecten en mat papier voor journalistieke foto's voor een levendige dynamiek in het boek.

Tot nu toe werd er nog weinig onderzoek verricht naar de architectuur en planning van de jaren zeventig in Nederland, terwijl het toch een periode is waarin veranderingen definitief vorm kregen. Met de aankomende afbraak en renovatie van een groot deel van de infrastructuur en architectuur uit de jaren zeventig, is dit boek een document dat zal getuigen van het belang van deze periode voor de architectuur in Nederland.