Hugo Gordijn, Willemieke Hornis, Restlan Ayka

Geluid rondom luchthavens

Vormgeving: Typography Interiority & Other Serious Matters, paperback met grote flap, 128 pagina's, 17 x 24 cm
Tekst in Nederlands, ISBN 978-90-5662-532-0 Prijs: € 22,50

NAi Uitgevers i.s.m. het Ruimtelijk Planbureau, Den Haag

Er is minder geluidsherrie rond Schiphol dan rond vergelijkbare grote luchthavens als Londen Heathrow, Parijs en Frankfurt. Toch ervaren omwonenden nergens zo veel geluidshinder als rond Schiphol. Het beleid zou zich dan ook beter kunnen richten op het terugdringen van de hinder dan op het terugdringen van het geluid. Omwonenden moeten vooral meer vertrouwen krijgen in de overheid en in Schiphol. De bescherming tegen geluidsoverlast moet doorzichtiger worden en omwonenden moeten meer inspraak krijgen bij het gebruik van de luchthaven, zo leren buitenlandse voorbeelden.

Tot deze bevindingen komt het Ruimtelijk Planbureau in zijn studie Geluid rondom luchthavens. In deze studie is de geluidsoverlast van Schiphol tussen 1996 en 2005 vergeleken met die van vijftig andere Europese luchthavens. Uit de studie blijkt dat Schiphol qua geluidsbelasting relatief gunstig scoort, maar dat de door omwonenden ervaren geluidshinder in vergelijking met de andere luchthavens enorm groot is. Begin 2006, bij de evaluatie van het Schipholbeleid door het ministerie van Verkeer & Waterstaat, heeft het kabinet het voornemen uitgesproken om samen met de luchtvaartsector de geluidshinder zoveel mogelijk terug te dringen. De in deze studie beschreven buitenlandse ervaringen kunnen hiervoor inspiratie bieden, met name als het gaat om het verbeteren van de gebrekkige communicatie en het verminderen van het op dit moment bij de omwonenden bestaande wantrouwen jegens de luchthaven en de overheid.

Ten opzichte van de andere grote Europese luchthavens Parijs, Londen Heathrow en Frankfurt is de door omwonenden ervaren geluidshinder rond Schiphol zeer groot. Een belangrijke verklaring voor deze hinder is de gebrekkige communicatie. Zo wordt rond Schiphol een ondoorzichtig systeem van handhavingspunten gehanteerd om paal en perk te stellen aan het geluid. Het quotasysteem dat onder andere in Engeland wordt gebruikt, aangevuld met zogenaamde 'flitspalen', zou hiervoor een goed alternatief zijn omdat het voor de omwonenden veel transparanter is. Daarbij kunnen geluidsquota ook worden gekoppeld aan bepaalde landingsbanen.

Verder liggen er kansen voor verbetering van de betrokkenheid van omwonenden bij de luchthaven. Hoewel alle grote luchthavens commissies kennen van omwonenden, worden de beste resultaten geboekt door commissies waarin niet alleen omwonenden maar ook vertegenwoordigers van luchthaven en overheid zitting hebben. Ook rond Schiphol zou aan een dergelijke commissie veel meer zeggenschap moeten worden toegekend, bijvoorbeeld over het gebruik van banen en vluchtroutes.
Ook andere buitenlandse voorbeelden om de geluidshinder rond de luchthaven te verminderen zijn het overwegen waard. Zo zou Schiphol in navolging van de Engelse luchthavens het geld van de boetes voor het overschrijden van de geluidsnormen in zijn leefbaarheidsfonds kunnen storten. De opbrengsten van die boetes zouden benut kunnen worden om de omwonenden een schadevergoeding te betalen en daarmee goodwill te kweken.